فرهنگ ديداري کودکان ايراني

فرهنگ ديداري کودکان ايراني

[کارنامه]

نوشته ي آرزو کامران نژاد

موزه هنرهاي معاصر تهران اين روز ها  در حال برگزاري نمايشگاهي ست با عنوان کارنامه که به بررسي فرهنگ ديداري کودکان ايراني از دهه ?? تا ?? مي پردازد. در اين نمايشگاه بيش از ? هزار قطعه که به صورت کتاب،فيلم،انيميشن، مجله و محصولات توليد شده براي کودکان و نوجوانان مي باشد ،عرضه شده است.

اين مجموعه به مدت ده سال توسط سه کيوريتور نمايشگاه (علي بختياري،پيمان پور حسين،ياشار صميمي مفخم) جمع آوري و به نمايش گذاشته شده است. 

«مجموعه داري که شامل گردآوري،نگه داري و به نمايش گذاشتن مجموعه ها مي شود را بايد عملي تلقي کرد که در آن هدف ايجاد مجموعه است و مجموعه نيز به نوبه خود دسته اي از اشياء است که يک «کل» به نوعي معنادار ـ هر چند نه لزوما کامل ـ را مي سازد.» (مک دونالد،???:??)

بانگاه به نمايشگاه کارنامه اين طور به نظر مي رسد که نمايشگاه با تصويري که ما ازموزه هنرهاي معاصردرذهن داريم چندان  مطابقت ندارد ومتفاوت باارزش هاي معاصراست. عده اي ازصاحب نظران وهنرمندان معتقدندموزه بايدآثار ي راکه باعث تحولات بزرگ هنري درجهان شده اند رابه طورمرتب به نمايش بگذاردودرخدمت ارائه آثارمعاصرباشد.

«اما در اواخر قرن بيستم مجموعه داران «عادي» به شکل بي سابقه در فعاليت موزه داري درگير شدند، به ويژه به واسطه ي فرصت هايي که براي معرض نمايش عموم گذاشتن دارايي هاي خود يافتند.»(مک دونالد،???:??)

«اگر چه در نمونه هاي اوليه موزه امکان دسترسي برخي افراد به موزه وجود داشت، اما يکي از ويژگي هاي برجسته موزه مدرن اين بود که به روي عموم مردم گشوده بود. بي ترديد موزه مدرن را مي توان از جمله فن آوري هايي دانست که از طريق آن مفهوم «عموم مردم» هم چون تجمع شهرونداني خودمختار محقق شد.»(مک دونالد،???:??)

نمايشگاه کارنامه نيز با نگاه جديد به نقش  موزه ها در سال هاي اخير که رويدادهاي پژوهشي و آرشيوي را نيز  دنبال مي کنند ،برنامه ريزي شده است.

در اين نمايشگاه شاهد سه دهه  فرهنگ ديداري کودکان ايراني هستيم که از يک سو با وقوع کودتاي ?? مرداد، تحت تاثيرغرب به خصوص سيستم اموزش  آمريکايي قرار مي گيرد  و از طرف ديگر مورد هجمه  ي فرهنگ شرق به خصوص شوروي واقع مي شود.. در سال ?? کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان به عنوان مهم ترين نهاد فرهنگي در زمينه توليدات تخصصي در راستاي اعتلاي فرهنگي ديدار کودکان و نوجونان فعاليت خود را آغاز مي کند و بعداز پيروزي انقلاب اسلامي، ظهور باورهاي مذهبي وموضوع دفاع مقدس به سرعت وارد محصولات ديداري جوانان و کودکان مي شود.

«اشياء عرضه شده منبعي مستند هستند، آن گاه موزه به عنوان پيوندي ميان موضوع فرهنگي و تاريخ افراد جلوه مي کند: اين شکلي از ميراثي است که به واسطه اشياء و براي حفظ يک خاطره به نمايش گذاشته مي شود، خاطره اي که ايجاد پلي را ميان نسل ها امکان پذير مي کنند.»(موشتري، ???:??)

«موزه هاي ملي چنين کاري را تا حدودي با قرار دادن دولت ـ ملت ها در موقعيت «مجموعه دار» انجام دادند تا به اين ترتيب [ اين دولت ـ ملت ها ] هويت و حتي وجود خود را به واسطه در مالکيت داشتن مجموعه ها بروز دهند.»(مک دونالد،???:??)

«هم چنين به اين کشورها فرصت گردآوردن و نشان دادن شواهد مربوط به گذشته خود را مي دادند تا به اين ترتيب تاريخ خود را به حقيقتي «عيني» تبديل کرده، به حق موجوديت خود مشروعيت ببخشند.»(مک دونالد،???:??)

علي بختياري (کيوريتور و مجموعه دار) در مورد کارنامه مي گويد: اين نخستين نمايشگاه مبتني بر پژوهش و آرشيو است که تجربه مشترک ما را از يک دوره نشان مي دهد. پيمان پورحسين  (کيوريتورومجموعه دار) نيز مي گويد: با بضاعتي که در ايران وجود دارد تلاش ما بر اين بود که اين مجموعه را ارائه دهيم.معمولاً کتاب هايي که براي کودکان توليد مي شوند در جشنواره هايي عمومي درجه دو و سخيف ارائه مي شوند. به نظر ياشار صميمي مفخم (کيوريتورومجموعه دار): اسناد اين نمايشگاه در خانه هاي همه ي ما بوده که مي توان به عکس هاي خانوادگي، کارنامه هاي مدارس و کتاب هاي درسي اشاره کرد.

 

 

البته از انتقادهاي وارد بر نمايشگاه  مي توان  به زمان طولاني  اي که به برگزاري اين نمايشگاه آرشيو ي درموزه اختصاص داده شده  اشاره کرد  و هم چنين به انبوه اشيايي که در موزه اي بزرگ مثل موزه هنرهاي معاصر  باعث سردرگمي و خستگي بازديدکننده مي شود و درآخر بي توجهي  به توريست ها که اين نمايشگاه جذابيت چنداني برايشان نداشت. 

شايد اگر گالري ها ي موزه بخشي به معرفي نمايشگاه آرشيوي و بخشي هم براي توريست ها و بازديدکنندگان براي نمايش  شاخص ترين کارهاي هنري موجود در گنجينه اختصاص مي يافت ، راهبردي صحيح تر بود.

نمايشگاه کارنامه که از پنجم خرداد در موزه هنرهاي معاصر تهران افتتاح شده تا بيست و پنجم مرداد نيز ادامه دارد.

 

منابع

?- موشتري، آنتيگون: جامعه شناسي مخاطب در حوزه ي فرهنگي و هنري. ميرزايي،حسين. نشر ني، تهران، ????

?- مک دونالد،شارون: فعاليت هاي مجموعه داري. توکلي شانديز، ابوالفضل. حرفه هنرمند، شماره ??، ????

 

 

 

 

 

 

 

برچسب ها :

هم‌رسانی

نظر شما درباره این مطلب

نظرات کاربران