روايتِ شيرزن

 روايتِ شيرزن

نوشته ي نويد جهانبخش

[گالري طراحانِ آزاد مجموعه‌ي  " شير زن "  نجوا عرفاني]

روايت‌ها در فضاهايي خالي و خلاء گونه شکل گرفته اند:  شخصيت‌ها و عناصري که در " هيچ کجا " قرار دارند و جغرافيايِ خود را بيش از هر چيز به واسطه‌ي المان‌هايِ به کار رفته در ترکيب‌ها نمايش مي‌دهند . فيگورها اغلب اسفنکس‌ هايي هستند که در جايي با شير در جايي ديگر با اسب و پرنده‌ اي ترکيب شده‌ اند و در پس زمينه‌هايي تيره و روشن ( بدونِ پرداخت به محيط ) ترکيب‌بندي شده‌اند.  المان‌هايِ به کار رفته در نقاشي‌ها گاه تصاويري ساده از عناصرِ بصري تاريخِ ايران را به نمايش مي‌گذارند، گاه هم شخصيت‌هايي را به مخاطب نمايش مي‌دهند که يادآورِتصاويرِ رنسانس و نقاشي‌هايِ کليسايي هستند و در نگاهِ بعدي عناصري معاصر و نظامي را مي‌بينيم؛ اما در اين بين يک عنصرِ مشترک وجود دارد که تمامِ آثار را شبيه به زنجيره‌اي به هم متصل کنارِ يک ديگر مي‌چيند:  زن!

جمعه 25 تير ماه، گالري طراحانِ آزاد مجموعه‌ي  " شير زن "  نجوا عرفاني را به نمايش درآورد. مجموعه‌اي که تصاوير و استيتمنتش بيش از هر چيز وزنِ خود را بر فمنيسم سوار کرده است. در بخشي از استيتمنتِ اين نمايشگاه اميرِ سقراطي چنين مي‌نويسد:« زنِ آثارِ اين هنرمند در حالتِ مسخ شدگي و سرگرداني، گاه به هيات نيمه حيواني درمي‌آيد و از موقعيتِ انسانيِ خويش دور مي‌شود. جهانِ امروز نيرويِ زايش و آفرينشِ انديشه و عشقِ او را تقليل مي‌دهد بر خلافِ رويه‌ي صلح اين بار او هم چون جنگاوري با ابزار خشونت بقا را پيگيري مي‌کند. نگاه کردن به آثارِ اين هنرمند به ما گوشزد مي‌کند آن هنگام که آفرينش تمام مي‌شود، شروعِ نبرد است.» زنان در اين مجموعه همه با سرهايي بدونِ مو تصوير شده‌اند و بدن‌هاي شان با حيواناتي ترکيب شده است. اما اين ترکيب نه به گونه‌اي يکي شدن، که به شکلي منفصل و جدا از هم رخ داده است: جنسِ بدنِ حيوانات اغلب به گونه‌ايست که شبيه به چيزي تراشيده شده از سنگ يا ساخته شده از فلز  است و به تمامي با جنسِ زنانِ درونِ نقاشي متفاوت است. المان‌هايِ جنسي، که روايتي پررنگ‌ تر را از زنانگي ترسيم مي‌کنند در اين نقاشي‌ها خود نمايي مي‌کنند: فيگورها همه بدونِ لباس هستند و بدنِ حيواناتي که در تلاشِ ترکيب با آن‌هاست پوششي برايِ اين زنان شده‌  اند، اما گاه از گوشه و کنارِ اين پوشش ما عضوي از بدن را مي‌بينيم که به شکلي تعمدي غيرِطبيعي‌ست: سينه‌هايي که شبيه به سينه‌ي حيوانات از زيرِبدنِ شير بيرون آمده است و دستي که شبيه به دستِ يک انسان بر رويِ بدنِ شير اسلحه‌اي کمري را به دست گرفته است.

حضورِ تصويرِ مرد در اين نقاشي‌ها حضوري سمبليک است: المان‌هايي از مرد که بيشتر در تصاويرِچاپ‌ هايِ سنگي و تاريخي مي‌توانيم آن‌ها را ببينيم و به صورتِ خطي در حاشيه‌ها و اطرافِ نقاشي ترسيم شده‌اند. تمامِ عناصر در اين مجموعه به گونه‌ايست که بيشترين تاکيد بر زنانگي و روايتِ به وضوح اعتراض آميزِ هنرمند نسبت به جامعه و تاريخ در برابرِ زنان شکل گرفته است: زناني که با تلاش برايِ هم دستي با طبيعت و مسلح به انواعِ سلاح‌ها در تصاوير حضور يافته‌اند تا موقعيتي تاريخي را بازآفرينند. موقعيتي که در آن زن را نه تنها زاينده‌ي نوعِ بشر، که آفريننده‌ي " انديشه، عشق، قدرت و آزادي" مي‌داند.  شخصيت‌ها در اين آثار با چهره‌اي   فاقدِ احساس در آستانه‌ ي اعمالِ خشونتي قرار دارند که به وضوح ديده مي‌شود: مثلِ فرشته‌اي که در بالايِ يکي از نقاشي‌ها با يک شمشير در حالِ پرواز کردن است. از المان‌هايي که در اين مجموعه بيش از باقي سمبل‌ها ديده مي‌شود شايد بتوانيم به شير و خورشيد اشاره کنيم که گاه به واسطه‌ي ترکيبِ فيگورِ زنان در فضا ترسيم شده‌اند و گاه با حضورِ يک سکه با نشانه‌اي برجسته از شير و خورشيد به مخاطب نمايش داده شده‌ اند.

نجوا عرفاني در مجموعه‌ي " شير زن " تلاش کرده است تا موقعيتي از زنِ امروز را در گذرگاهي تاريخي ترسيم کند. استفاده از نشانه‌هايِ تاريخي در اين مجموعه اغلب به خوبي در ترکيب‌ بندي‌هايِ ساده‌ي آن نشسته‌اند و گاه ازديادِ حضورِ اين نشانه‌ها در آثارش ترکيب و خوانشي ضعيف را رقم زده است:  حضورِ مکررِعناصرِ تصويري در يک تابلو گاه به شکلي از زياده گويي شبيه شده است. فقدانِ فضا در اين نقاشي‌ها موقعيتي مناسب را برايِ خوانشِ بهتر از آثار برايِ مخاطب ايجاد کرده است، فرصتي که به واسطه‌ي عدمِ حضورِ فضا در نقاشي‌هابرايِ بهتر ديده شدنِ شانه‌ها، ترکيب‌ها و روايت‌ها فراهم کرده است که اجازه مي‌دهد مخاطب از خود سوال کند که هنرمند در اين آثار سعي مي‌کند چه چيزي را روايت کند؟ خشونت در اين آثار، گرچه بيش از هرچيز به واسطه‌ي سلاح‌هايِ نظامي خودرا نشان مي‌دهد، اما به وضوح قابلِ خوانش است که اين اسلحه‌ها در تصاوير برايِ استفاده نيستند. اين خشونت، برافروختگي‌اي درونيست که به واسطه‌ي حضوري متفاوت از زناني هم پيمان با طبيعت به رخِ مخاطب کشيده مي‌شوند.

 

برچسب ها :

هم‌رسانی

نظر شما درباره این مطلب

نظرات کاربران