هنري براي زيستن

هنري براي زيستن

سوزان وينچ 

 

صورتش را مي بينيم که در تاريکي غوطه خورده است. و چشماني، که ما را مي نگرند، باري نظاره مان مي کنند. نگاهي پايان ناپذير و به غايت نافذ، که بايد ايستاد و تابش آورد، و به آن نظر دوخت. چشم در چشم، مانند آن بازي کودکانه، که هر که نگاهش را زودتر برچيند، باخته است!

مقابل مان، نقاشي اي سه لته است. برلته هاي جانبي آن، چنگالي را مي بينيم که قطعه اي آناناس را به سيخ کشيده و قاشقي که پر از لوبياي داغ است. اين ها قوه ي تخيل دخترک را، تغذيه مي کنند و دعوتي پر طنين به صرف غذا، به سفره اي ساده اما پر طعم و لذيذ... خواسته اي ناچيز، که تصويري ديگر، دست نيافتني اش مي نمايد.

خطي قرمز رنگ بر پيشاني دخترک مي گذرد ، که به وضوح مي خواهد توجه را به جهاني هم عرض خيال و واقعيت معطوف سازد، جهاني که احتمالا فقط در فکر هامان به هم راه مي يابند.

نوشته هاي قرمز رنگ نيز (نام داروها) ميان ما و تصوير در آمد و شدند. اين ها آيا طالع وفال و يا وردي سحرآميزند؟ آيا مي خواهند درها را به روي ما ببندند، يا روي به پر کردن فاصله ها دارند؟

اي کاش مي شد بيشتر از نقش شان بدانيم...

 

 

و حالا: کته

پال هولس هوف

هر معصوميتي، زيبايي خاص خود را دارد. چه آرام و ساکن، چه بي‌قرار و پرجنبش، "فضيلت" جذابيتي دارد که ما را در مقابل خود بي‌دفاع مي‌سازد. در همان لحظه که مي بينيم آن را بي‌اختيار به درون مي‌بريم و از آنِ خود مي‌سازيم. با نگاه‌کردن به يک پديده جذاب، چه مادي باشد و چه معنوي، تصوير خود را با آن مي‌سنجيم تا توازن بين اين دو را دريابيم. به طور معمول دوست داريم نتيجه بگيريم که حداقل ذره‌اي از آن را در خود داريم- اگر نگوييم که بيشتر يا همه آن در وجود ماست.  آن‌گاه که اين زيبايي مخدوش، لکه‌دار و درهم شکسته مي‌شود،جاي تعجب نيست که اين "ما" هستيم که حس مي‌کنيم در هم‌شکسته‌ و مخدوش مي شويم. همان طور  وقتي که معصوميتي تهديد مي‌شود، مورد حمله قرار مي‌گيرد و به آن خشونت روا داشته مي‌شود، اين ماهستيم که حسي از مورد خشونت و حمله قرار گرفتن داريم.

 

و حالا: کته، کاري از محمد مهدي طباطبايي.

 

در نهايت امتنان، بايد اين وظيفه را به ديگران واگذار کنم تا روش‌هاي هنرمندانه او را توصيف کنند و درباره‌شان نظر دهند. دانش من در اين زمينه تقريباً هيچ است. اما بدون دانستن هر چيزي، يک چيز هست که مي‌دانم: طباطبايي قادر است با چند ضربه قلمش "زيبايي" بيافريند. فيگور‌هاي اين مجموعه معصوميتي در خود دارند که پيش از اين درباره‌اش گفتم. شايد از آن نوعِ آرام- ساده، روشن و با آرامشي بي‌همتا. ولي از ميان رگه‌هاي سياه، سفيد و خاکستري حالاتي پديدار مي‌شوند که بسيار قوي و بسيار انساني هستند. حالاتي که آدمي را مجبور مي‌کنند سرش را در بوم فرو ببرد، در چشمان فيگور خيره شود و تلاش کند تا با او ارتباط برقرار کند و عصاره احساساتي که در اين ظاهر وجود دارد، بيرون بکشد.

 

مي‌شود همين‌جا ايستاد و راضي بود. هرچند که طباطبايي حرف‌هاي بيشتري براي گفتن دارد. همانطور که فيگورهاي زيبايش را مي‌سازد تا لحظه‌اي بعد آنها را در هم بکوبد، چيزي  را دستکاري مي‌کند و مي‌آزارد که غريزه‌ به ما مي‌گويد نبايد به آن دست زد. ابزارش، خسته‌کننده‌ترين وسيله روزمره، ال اي دي است که فضايي الکترونيک ايجاد مي‌کند و نور قرمز کم‌جاني مي‌سازد. طباطبايي مي‌گذارد که اين هم چون عقوبتي بازگردد و  نور کم‌ارزشش را بر پيکره‌هاي معصومش با آن خطوط  روشن بيندازد تا  شکوه تن‌خَسته‌‌شان به نشانه بارزي از نهايت موضوعات تبديل شوند.  بيرون کشيده‌شده از جاي امن خود در جامعه ايران، جايي هميشگي که به نوعي در غير قابل باورترين موقعيت‌ها به دست آمده،  حال خودش را گره‌خورده در تن‌هايي واقعي مي‌بيند، در حالي که پيامي منتقل مي‌کند که بسيار فراتر از حالت معمول خويش است. با دقتي نافذ مي‌ايستد و داستاني مي‌گويد.  با اشاره به حساسيت‌هاي بدن‌هاي مان گريزي نيست از همسو شدن ذهن در اين پرسش که آيا اين درد دارد؟ کجا بيشتر؟ آيا مرا نيز خواهد آزرد؟ يا تو را؟ يا همه ما را؟ به همين ترتيب به احساس ناراحتي، ترس يا ناگزيري، بنا به موقعيتي که فرد خود را در آن تصور مي‌کند، خيالي، واقعي و يا در معرض، به تصوير گره مي‌خورد.

 

با منظور يا بدون ‌منظور، تضادهاي پرتعداد و پررنگي که در کارها وجود دارد اين مجموعه را چشم‌نواز و قوي مي‌کند. فضيلت در برابر اراده خشونت. حقيقتِ زيبايي در برابر تصنع ال اي دي. جذابيتِ پيکره‌ها در برابر آسيب‌پذيريِ چندش‌آورِ آن‌ها. و شايد مهم‌تر از همه محدوديت جسم در برابر  توانايي‌هاي ذهن.

 

در پايان بدون توجه به آن‌چه درباره اين کلمات يا اين آثار مي‌انديشيد، فکر مي‌کنم همه بر سر يک چيز توافق داريم: پس از اين نگاه ما به يک لخته همان نگاه قبل نخواهد بود. و اين همان جاست که کيفيت بالاي يک اثر هنري و سازنده‌اش را بيان مي‌کند.

 

 

برچسب ها :

هم‌رسانی

نظر شما درباره این مطلب

نظرات کاربران